Leeswijzer bestuur-model

U kunt deze tool ook als pdf downloaden.

In de principes en de aanbevelingen van de Governance Code Cultuur 2019 wordt het raad-van-toezicht-model gehanteerd. Dit betekent niet dat dit voor iedere organisatie ook het meest passende model is. Veel organisaties hebben goede redenen om te werken met het bestuur-model. In deze leeswijzer bespreken we hoe je de principes en aanbevelingen dan moet lezen.

Het bestuur-model

In het bestuur-model is het bestuur verantwoordelijk voor zowel de voorbereiding, vaststelling als de uitvoering van het beleid. De wijze waarop het bestuur-model ingevuld wordt krijgt in de praktijk op verschillende manieren vorm. Zo zijn er (veelal kleine) organisaties waar bestuursleden zelf uitvoerende taken verrichten. Ook kan het bestuur taken delegeren aan een directie (bestaande uit één of meerdere personen). Er wordt dan ook wel gesproken over het bestuur-directie-model. Deze directie wordt benoemd door het bestuur en is in dienst van de organisatie. De directie maakt dus geen deel uit van het bestuur. De taken en verantwoordelijkheden van de directie liggen vast in statuten en/of een directiereglement. Ook als er bestuurstaken gedelegeerd zijn aan een directie blijft het bestuur in alle opzichten eindverantwoordelijk voor het beleid en de uitvoering.

Hoe je de principes en aanbevelingen moet lezen wanneer jouw organisatie het bestuur-model hanteert

In het bestuur-model is er geen apart toezichthoudend orgaan zoals een raad van toezicht. In het algemeen geldt daarom dat alle verantwoordelijkheden van de raad van toezicht zoals benoemd in de Governance Code Cultuur 2019 moeten worden ingevuld door het bestuur. In enkele gevallen is een principe of aanbeveling zo inherent aan een raad van toezicht dat deze bij het bestuur-model komt te vervallen. Hieronder bespreken we achtereenvolgens hoe je de principes en de aanbevelingen van de Code moet lezen:

    De 8 principes van de Governance Code Cultuur (uitgangspunt raad-van-toezicht-model)

    Hoe dit principe te lezen bij het bestuur-model

    1

    De organisatie realiseert haar maatschappelijke doelstelling door culturele waarde te creëren, over te dragen en/of te bewaren.

    Ongewijzigd.

    2

    De organisatie past de principes van de Governance Code Cultuur toe en licht toe hoe zij dat heeft gedaan (‘pas toe én leg uit’). De organisatie volgt de aanbevelingen op en wijkt daar alleen gemotiveerd van af (‘pas toe óf leg uit’).

    Ongewijzigd.

    3

    Bestuurders en toezichthouders zijn onafhankelijk en handelen integer. Zij zijn alert op belangenverstrengeling, vermijden ongewenste belangenverstrengeling en gaan op een transparante en zorgvuldige wijze om met tegenstrijdige belangen.

    Bestuursleden zijn onafhankelijk en handelen integer. Zij zijn alert op belangenverstrengeling, vermijden ongewenste belangenverstrengeling en gaan op een transparante en zorgvuldige wijze om met tegenstrijdige belangen.

    4

    Bestuurders en toezichthouders zijn zich bewust van hun eigen rol en de onderlinge verdeling van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden en handelen daarnaar.

    Bestuursleden zijn zich bewust van hun eigen rol en de onderlinge verdeling van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden en handelen daarnaar.

    5

    Het bestuur is verantwoordelijk voor de algemene en dagelijkse leiding, het functioneren en de resultaten van de organisatie.

    Ongewijzigd.

    6

    Het bestuur gaat zorgvuldig en verantwoord om met de mensen en de middelen van de organisatie.

    Ongewijzigd.

    7

    De raad van toezicht voert zijn toezichthoudende, adviserende en werkgeversrol op een professionele en onafhankelijke wijze uit.

    Bij het ontbreken van een raad van toezicht is dit principe niet van toepassing.
    N.B. Aanbeveling 4,9,10,12 en 13 van dit principe vallen dan wel onder de verantwoordelijkheid van het bestuur.

    8

    De raad van toezicht is verantwoordelijk voor zijn samenstelling en waarborgt daarbij deskundigheid, diversiteit en onafhankelijkheid.

    Het bestuur is verantwoordelijk voor zijn samenstelling en waarborgt daarbij deskundigheid, diversiteit en onafhankelijkheid.

    Hoe de aanbevelingen te lezen bij het bestuur-model

    Wanneer jouw organisatie het bestuur-model hanteert blijven alle aanbevelingen van de Governance Code Cultuur van toepassing met uitzondering van:

    • Principe 3, aanbeveling 3
    • Principe 4, aanbeveling 2,3,4,6,7
    • Principe 7: aanbeveling 1,2,3,5,6,7,8,11

    Overal waar in de aanbevelingen ‘raad van toezicht’ of ‘toezichthouder’ genoemd wordt moet respectievelijk ‘bestuur’ of ‘bestuurslid’ gelezen worden.
    Waar er in de aanbevelingen gesproken wordt over ‘het bestuur’ kan in de meeste gevallen ‘de directie’ worden ingevuld. Voorop staat echter dat het bestuur in alle gevallen eindverantwoordelijk is.