Stap 4 Financieringsbronnen


In principe kun jij als maker van diverse financieringsbronnen en –vormen gebruik maken, of je nu bezig bent met iets geheel nieuws, of met de verdere ontwikkeling van een bestaand project of product. Voor een oriëntatie op deze bronnen is het van belang te weten dat zij op verschillende manieren van elkaar onderscheiden kunnen worden: willen financiers hun geld terug of niet en wat beweegt een financier zijn daarbij belangrijke vragen.

exploitatie- of balansfinanciering

Of een financier zijn geld terug wilt of niet, bepaalt of we te maken hebben met een exploitatie- of een balansfinanciering. Bij een exploitatiefinanciering gaat het om geld dat je mag houden, terwijl het bij een balansfinanciering gaat om geld dat terugbetaald moet worden.

Voor de financiering van je idee of project (exploitatie) zijn de bronnen van exploitatiefinanciering de belangrijkste. Toch kan het zijn dat voor de bronnen van balansfinanciering ook relevantie voor je hebben. Bijvoorbeeld als je een toezegging van een fonds hebt, maar deze pas uitbetaalt na realisatie van je idee of project. Een balansfinanciering kun je ook inzetten omdat je bedrijfsmiddelen nodig hebt, of een investering wilt doen waarbij bijvoorbeeld de inkomsten erg onzeker zijn.

    Financieringsbronnen exploitatiefinanciering (geld dat je mag houden)

    Eigen inkomsten

    Er zijn verschillende definities in zwang voor eigen inkomsten, of de verwerving ervan. Eigen inkomsten zijn 'quid pro quo'-inkomsten, verkregen uit diensten of producten die vermarkt worden of middelen die gegenereerd worden middels voor beide partijen winstgevende allianties met bedrijven. Publieksinkomsten vallen hier ook onder. Lees meer

    Sponsoring

    Sponsoring is een zakelijke overeenkomst waarbij de sponsor, meestal een bedrijf, financiële middelen, diensten of andere zaken beschikbaar stelt aan een persoon of organisatie. Anders dan bij financiële bijdragen door fondsen, wordt er bij sponsoring altijd een wederzijds belang gediend. Lees meer

    Mecenaat

    Particuliere giften zijn voor veel fondsenwervende instellingen een belangrijke inkomstenbron. In tegenstelling tot de werving van kleine giftenDonaties kunnen direct (via crowdfunding) of indirect (fondsen) bij de culturele sector terechtkomen. Bij het maken van je waardepropositie is het daarom belangrijk dat je met jouw product of project het publiek goed weet aan te spreken richt zich de grote giftenwerving op een klein aantal particuliere schenkers, mecenassen of, zoals de Amerikanen het noemen, 'major donors'. Mecenaswerving gaat over het doelgericht, proactief en zorgvuldig benaderen van mecenassen, die vanuit ideële motieven belangeloos bijdragen aan het algemene nut. Lees meer

    Donaties van fondsen

    Een bijzonder groot aandeel in de financiering van kunst en cultuur in Nederland is afkomstig van fondsen. Er zijn vele fondsen in Nederland actief, met uiteenlopende kenmerken, doelstellingen en omvang. Ieder fonds heeft zijn eigen verantwoordelijkheden, doelstellingen en werkwijze, en hanteert specifieke voorwaarden en procedures bij het toekennen van financiering. Wie zich goed verdiept in die specifieke kenmerken en aspecten van een fonds, is beter in staat een goede match te vinden en vergroot de kans om met succes een beroep te doen op de middelen van een fonds. Lees meer

    Subsidies

    Subsidie is in de culturele sector misschien wel de meest bekende financieringsvorm. Subsidie kan gedefinieerd worden als financiële steun (geldbedrag) die de overheid verstrekt aan een persoon, bedrijf of instelling met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager, zonder dat een tegenprestatie gevraagd wordt. De overheid gebruikt de subsidie als instrument om voor haar belangrijke beleidspunten te stimuleren. Lees meer

    Financieringsbronnen balansfinanciering (geld dat je moet terug betalen)

    Lening van familie, vrienden of fans

    Als je het geld niet zelf hebt of niet kan missen, kan je aankloppen bij familie, vrienden of fans. Ze worden samenvattend ook wel eens FFF genoemd (Family, Friends, Fans). De financiering die door deze groep bekenden wordt verschaft wordt ook wel ‘love money’ genoemd. Omdat de directe omgeving jou kent en dus ook je kwaliteiten, zullen zij het risico van een financiering met een korte looptijd lager inschatten dan een onbekende derde, zoals bij cultuurlening of een bancair krediet. Dit is echter niet de enige reden voor verwanten om te investeren. Ook altruïstische motieven kunnen een belangrijke motivatie voor een financiering door FFF vormen. Een ander voordeel is dat je minder kosten hebt dan bij cultuurlening of een bancair krediet.

    Leverancierskrediet

    Sommige leveranciers zijn bereid tot het maken van betalingsafspraken, bijvoorbeeld dat zij pas hun geld ontvangen nadat jij je inkomsten uitbetaald hebt gekregen. Vertrouwen, overtuigingskracht en een goede relatie met je leveranciers zijn hierbij essentieel.

    Cultuurlening

    Fonds Kwadraat en Cultuur+Ondernemen verstrekken cultuurleningen die in deze financieringsbehoefte kunnen voorzien. Je doorloopt een aanvraagtraject en je zal ze (net als bij familie en vrienden en leveranciers) ervan moeten overtuigen dat de inkomsten zeker zijn en jij je toezegging kan waarmaken. De looptijd van de lening wordt afgestemd op de periode dat jij je inkomsten daadwerkelijk verwacht te ontvangen.

    Bancaire lening

    Net als een cultuurlening kunnen banken ook in je financieringsbehoefte voorzien. Doorgaans wordt een banklening pas interessant bij bedragen van €50.000 en hoger. Een van de redenen is dat de kosten die een bank moet maken om een financieringsaanvraag te beoordelen en te verstrekken te zwaar gaan wegen op het te financieren bedrag. Het afsluiten of een (tijdelijke) verhoging van je rekening-courant krediet kan uitkomst bieden.

    Crowdfunding

    Last but not least kan je met crowdfunding voorverkoop realiseren. Na een succesvolle crowdfundingcampagne ontvang je de inkomsten op je rekening. Dat stelt jou in staat je uitgaven te doen.

    wanneer welke financiering?

    Voor de financiering van je idee of project zijn de bronnen van exploitatiefinanciering de belangrijkste. Toch kan het zijn dat de bronnen van balansfinanciering ook relevantie voor je hebben. Bijvoorbeeld als je een toezegging van een fonds hebt, maar deze pas uitbetaalt na realisatie van je idee of project. Of omdat je bedrijfsmiddelen nodig hebt of een investering wil doen waarbij bijvoorbeeld de inkomsten erg onzeker zijn. Daarvoor verwijzen we je graag naar de andere routes in de Culturele Financieringswijzer.

    Wat beweegt een financier?

    Een andere manier om financiers te onderscheiden is te vragen naar wat de financier drijft: waarom wil hij/zij bijdragen aan jouw project? Deze vraag is zelfs van cruciaal belang voor je oriëntatie op de diverse financieringsbronnen.

    • Een koper van jouw cultureel product zal hier zijn eigen drijfveren voor hebben: verdieping, entertainment, educatie, verstrooiing, troost, verzamelen, etcetera.
    • Een sponsor zal vooral kijken naar zaken als: wordt mijn doelgroep bereikt, mijn naamsbekendheid groter, kan ik me in r&d-opzicht ontwikkelen, etcetera.
    • Een mecenas zal geen materiële tegenprestatie verwachten, maar willen investeren in de ontwikkeling van de kunstenaar en diens oeuvre.
    • Fondsen en subsidiegevers streven met hun financiering de realisatie van hun beleid na. Denk aan beleidsdoelen als cultuurparticipatie, cultuureducatie. Kortom: zaken die het algemeen nut en/of hun maatschappelijke doelstellingen dienen.
    • Commerciële verschaffers van leningen hebben als oogmerk het maken van winst. Het gaat dan niet om de culturele tegenprestatie maar of je als kunstenaar in staat bent het geld terug te betalen.
    • Participanten streven ook financieel rendement na, maar zullen als mede-eigenaar van jouw onderneming meer betrokken zijn bij jou als kunstenaar en jouw product.
    • Crowdfunding is naast een financieringsbrok ook vooral een wervingsmethode waarmee niet alleen financiering, zoals eigen inkomsten, sponsoring en/of mecenaat, geworven wordt, maar ook een groep mensen die het project ondersteunen. Meer informatie hierover vind je in ons dossier over Crowdfunding.

    Drijfveren

    De drijfveren van een financier zijn dus bepalend of het gaat om een verschaffer van filantropisch, commercieel of hybride kapitaal:

    • Filantropische financiers zijn (uitsluitend of vooral) op de realisatie van culturele waarde gericht: denk bijvoorbeeld aan giften van het grote publiek of een bijdrage van vrienden, mecenas of fondsen of een subsidie van de overheid.
    • Commerciële financiers leggen het accent juist weer op financiële waarde. Een reguliere bank streeft met een lening naar zoveel mogelijk financieel rendement tegen een zo gering mogelijk risico. Een participant (een bedrijf of persoon die aandelen in jouw culturele onderneming neemt en mede-eigenaar wordt) zal bereid zijn meer risico te lopen, maar wil ook meer rendement maken op de inzet van middelen.
    • Hybride financiers vormen een soort tussencategorie. Dit zijn leningverschaffers en participanten die hun geld met winstopslag terug willen, maar genoegen nemen met een lager financieel rendement dan puur commerciële verstrekkers (hybride kapitaal). Dit als bonus en stimulans voor de culturele waarde die jij als kunstenaar voortbrengt.

    Kortom, het is dus belangrijk om te weten is of een financier gefocust is op cultureel rendement, financieel rendement of een combinatie (gemengde waarde).

    Formele en informele investeerders

    Tenslotte maken we binnen bovengenoemde categorieën ook nog onderscheid tussen formele, institutionele, financiers, zoals banken en overheden, en informele financiers zoals familie, vrienden, en ook de zogenaamde 'business angels'. Beide groepen, formele en informele investeerders, hebben unieke, onderscheidende kenmerken. In onderstaande video wordt dit nog beter uitgelegd:

    Voor meer informatie zie ons dossier: Informeel financieren.

    Wees je er ook van bewust dat financiers onder verschillende voorwaarden geld ter beschikking stellen. Sommigen vragen een accountantsverklaring of inhoudelijke verantwoording, zoals een jaarverslag. Andere financiers stellen eisen aan de rechtsvorm. Check binnen welke rechtsvorm jij je activiteiten ontplooit of wilt gaan ontplooien. Met een eenmanszaak, vof of stichting kun je geen aandelen uitgeven. Met een bv ligt het verkrijgen van donaties en gelden van fondsen bijvoorbeeld weer niet voor de hand. Houd daar dus rekening mee.

    Actie Financiering in kaart brengen

    1. Neem het overzicht van financieringsmogelijkheden nog eens door >> …. Probeer op basis daarvan een longlist van financieringsbronnen en concrete financiers te maken (maximaal 10 financiers). Geef kort aan waarom deze op het eerste gezicht bij jouw idee, propositie en financieringsbehoefte (ook voor wat betreft het moment waarop je het geld nodig hebt- houdt dus rekening met aanvraagtermijnen etcetera) passen.
    2. Voer op basis van deskresearch en zo nodig aanvullend (telefonisch) contact een quickscan uit. Hierbij onderzoek je welke bronnen en financiers van jouw longlist kansrijk zijn en welke niet (en dus afvallen).

    Geld werven kost geld! Weeg altijd af of het benaderen van bepaalde financieringsbronnen niet meer geld kost dan het oplevert.

    Cookiegebruik

    Ik accepteer Nee, liever niet