Dossier Crowdfunding

Inhoudsopgave

Crowdfunding wordt vaak als financieringsbron gezien, maar feitelijk is crowdfunding een wervingsmethode waarmee niet alleen financiering, zoals eigen inkomsten, sponsoring en/of mecenaat, geworven wordt, maar ook een groep mensen die het project ondersteunen. Een vorm van marketing dus. In dit dossier gaan we in op deze vorm van marketing. We geven een overzicht van de verschillende platforms, hoe ze werken, en welke aspecten van belang zijn bij de keuze voor een platform. Daarnaast laten we zien hoe crowdfunding ingezet kan worden naast financieringsbronnen als subsidies en leningen. In het stappenplan tenslotte nemen we je mee in de verschillende stappen voor het opzetten van een effectieve crowdfundingcampagne.

Wat is crowdfunding?

    Crowdfunding is het ophalen van geld bij een grote groep mensen via internet. Vroeger moest men met de pet rond om geld op te halen voor een plaatselijk project. Nu kan men via internet veel grotere groepen mensen bereiken, in de eigen woonplaats, maar ook in het hele land of over de hele wereld.

    Crowdfunding levert twee soorten resultaten op. Enerzijds middelen om het project uit te voeren (geld) en anderzijds een groep mensen die het project ondersteunen. Beide zijn even belangrijk. Natuurlijk, het is fantastisch als je het geld binnenhaalt om je idee te verwezenlijken, maar minstens net zo belangrijk is dat je een groep mensen hebt gevonden die jou willen ondersteunen. Zo’n groep supporters of fans kun je aan je binden voor de toekomst. Zo bekeken is crowdfunden ook een vorm van marketing: niet alleen laat je aan een grote groep mensen zien wat je doet, je leert meteen hoe je jezelf en het project het beste presenteert. En je genereert extra promotie voor het project.

    Vier soorten crowdfunding

      Crowdfunding is online geld ophalen bij een groep mensen. Je hebt vier soorten crowdfunding, bij twee is er geen financiële tegenprestatie en bij de andere twee wel.

      Welke soorten crowdfunding zijn er zonder financiële tegenprestatie? De een bestaat uit donaties. Bij deze vorm geven mensen jou geld zonder een tegenprestatie terug te verwachten. De tweede vorm is voorfinanciering. Mensen geven je geld waarvoor zij later een tegenprestatie terug krijgen. Dat kan een product zijn dat nog ontwikkeld moet worden, maar ook een kaartje voor je voorstelling, een foto van je project of een bezoek aan je atelier.

      Bij crowdfunding met financiële tegenprestaties heb je ook twee soorten, namelijk leningen en aandelen. Bij leningen investeren mensen in je project in ruil voor terugbetaling van het bedrag met rente. Bij aandelen geef je je investeerders een deel van het bedrijf en worden ze mede-eigenaar.

      Welke platforms en hoe werken ze?

        Eén van de eerste crowdfundingplatforms was het Nederlandse Sellaband, opgericht in 2006. Als een muzikant of band 5000 keer 10 dollar ophaalde, kon daarmee in een professionele opnamestudio een cd worden opgenomen. Sellaband was iets te vroeg en ging na een paar jaar failliet. Het voor Nederland belangrijkste platform, Voordekunst, is eind 2010 opgericht. De voor de creatieve sector toonaangevende Amerikaanse crowdfundingplatforms Kickstarter en Indiegogo zijn opgericht in 2009 en 2008.

        Elk platform werkt weer anders. Hieronder vind je meer informatie over de verschillende platforms.

        CineCrowd

        CineCrowd is een beweging gericht op de realisatie van films, uitgaande van het idee om de crowd - de mensen voor wie de films uiteindelijk bedoeld zijn - te betrekken bij het (mede)mogelijk maken van film. CineCrowd biedt een podium aan alle soorten filmmakers en alle soorten films. Van nieuw talent tot filmmakers die al jaren meedraaien, van animatie en documentaire tot korte film en feature. Het is aan het publiek om te bepalen welke films gemaakt worden.Ze begeleiden filmmakers intensief bij hun crowdfunding en denken met alle makers mee over hun crowdfundingpagina en campagne.Iedereen die een project op CineCrowd plaatst betaalt een handelingsfee van € 75 (excl. btw). Als je project slaagt betaal je een fee van 10% (excl. btw) over het bedrag dat je hebt opgehaald. Bij CineCrowd is je crowdfunding geslaagd als je de 100% bereikt hebt. Als je 80% of meer haalt (maar geen 100%) en je bent in staat uit te leggen hoe je je project ook kunt uitvoeren voor minder geld, krijg je het geld alsnog.

        Crowdaboutnow

        Crowdaboutnow is een platform voor duurzame en sociale projecten. Je kunt er zowel een donatie of voorverkoopcampagne op zetten, als een campagne om te lenen of aandelen uit te geven.
        De kosten voor donatie- en voorverkoopcampagnes bedragen 1% van het doelbedrag vooraf (met een minimum van €450) en 6% van het in totaal opgehaalde bedrag (met ook een minimum van €450). Alle bedragen zijn ex BTW.

        Indiegogo

        Indiegogo is het makkelijkst: je kunt er bijna elk project op kwijt en je krijgt elk bedrag dat een supporter overmaakt. Ze vragen 5% van het geld dat je krijgt en het overmaken van geld kost tussen de 3 en 5%. Er is echter weinig begeleiding en het slagingspercentage van projecten is dan ook laag, namelijk rond de 25%.

        Kickstarter

        Bij Kickstarter is de selectie wat strenger en krijg je je geld pas als je je doelbedrag haalt. Je betaalt alleen een fee van 5% als je project succesvol is en ook hier kosten de transacties tussen de 3 en 5%. Het is een groot platform, wat het lastig maakt om zichtbaar te zijn. Het slagingspercentage van projecten is ongeveer 40%.

        OnePlanetCrowd

        Een ander platform is OnePlanetCrowd. Dit platform is voor ondernemers die bijdragen aan een betere en duurzamere wereld. Er zijn verschillende vormen van financiering mogelijk, zowel leningen als donaties en voorverkoop.
        De kostenstructuur bij leningen is anders opgebouwd dan bij donaties en voorverkoop. Je betaalt €450 om je project te laten analyseren, 2% over het bedrag van je lening en 1% per jaar looptijd van je lening. Op het platform staan bijvoorbeeld films en designprojecten.

        Patreon

        Een ander interessant - maar minder bekend - model is het maandelijks doneren van geld aan een kunstenaar, een online vorm van mecenaat. Patreon is het belangrijkste platform hiervoor. Als je 200 supporters zo ver krijgt om maandelijks €10 te storten, heb je een basisinkomen van zo’n €1800 (Patreon vraagt 5% en online transacties kosten ook ongeveer 5%). In ruil voor hun ondersteuning stuur je regelmatig berichten naar je supporters of geef je hen korting op je werk.

        Amanda Palmer, de eerste muzikant die op Kickstarter 1 miljoen dollar ophaalde om een album op te nemen, heeft nu meer dan 10.000 supporters op Patreon. Van dat geld betaalt ze vooral haar productieteam (muzikanten, producenten, ontwerpers). Om zo’n grote fanbase op te bouwen heeft ze wel 15 jaar de hele wereld rondgereisd en lief en leed met iedereen gedeeld. En nee, ze maakt geen commerciële muziek. Patreon stelt haar juist in staat om alles zelf te doen.

        Voordekunst

        Voordekunst steekt veel tijd in een grondige selectie en doet heel veel aan begeleiding. Voordekunst werkt samen met een groot aantal Nederlandse partners (zoals overheden en private fondsen) en dat zorgt voor meer zichtbaarheid. Deze factoren samen zorgen voor een slagingspercentage van 82% van de projecten die op de site staan.
        Je betaalt €100 (exclusief btw) vooraf voor het plaatsen van een project, dat krijg je niet terug als je project niet succesvol is. Bij een succesvol project rekenen ze 7% (exclusief btw) over het behaalde bedrag. Bij Voordekunst krijg je pas je geld als je doelbedrag voor 100% is gehaald. Als je 80% of meer haalt (maar geen 100%) en je bent in staat uit te leggen hoe je je project ook kunt uitvoeren voor minder geld, kun je alsnog doorgaan.

        VoorjeBuurt

        Als je project niet alleen artistiek is, maar ook sociaal, zijn andere platforms net zo interessant. Bijvoorbeeld VoorjeBuurt, een platform voor projecten die iets bijdragen aan een buurt, dorp of stad. Hier staan aardig wat cultuurprojecten op.
        Ook hier word je begeleid en is er een slagingspercentage van zo’n 80%. Je krijgt, net als bij Voordekunst, je geld als 100% van het doelbedrag gehaald is en bij meer dan 80% kun je een bijgesteld plan maken. Voorjebuurt heeft geen plaatsingsfee en rekent 5% van het behaalde bedrag.


        hoe kies je een platform?

          Het beste is om met te kijken op welk(e) platform(s) projecten staan die overeenkomen met jouw projectidee. Dit verhoogt de kans dat er ook publiek is voor jouw project.
          Daarnaast moet je een keuze maken tussen veel of weinig begeleiding. Sommige platforms nemen niet alle projecten aan, maar bieden wel begeleiding. Omdat zij veel ervaring hebben, vergroot dat de kans op slagen. Zoals bij Voordekunst waar 82% van de projecten succesvol is. Bij andere platforms (zoals Indiegogo en Kickstarter) zijn ze minder streng en is er minder begeleiding. Daar is de slagingskans dan ook veel kleiner.
          Zeker als je voor het eerst aan crowdfunding begint, valt het aan te bevelen om een platform te kiezen met intensieve begeleiding. Je gaat heel veel tijd steken in een crowdfundingcampagne, dan kun je maar beter goed voorbereid zijn.

          crowdfunding en subsidie

            Je hebt een idee voor een project, maar zonder geld van buiten erbij gaat het niet lukken. Hoe groter het project, hoe lastiger om daar in één keer geld voor te vinden. Je kunt subsidie aanvragen, maar zelfs als je dat krijgt, is het vaak niet genoeg om je project uit te voeren. Dan kun je twee dingen doen:

            1. Een groot project kun je in kleinere delen knippen en vervolgens per deel bekijken wat daar de beste financiering voor is. Wellicht kun je beginnen met een subsidie aan te vragen en je financiering te completeren met een crowdfunding-campagne, of juist andersom.
            2. Je verdeelt het project in een deel waarvoor je subsidie aanvraagt en een deel waarvan je denkt dat geschikt is voor crowdfunding.

            crowdfunding en matchfunding

            Crowdfunding is niet alleen geld ophalen, maar ook mensen betrekken bij je project. Dat maakt crowdfunding interessant voor fondsen en overheden. Zij zien dat er publiek is voor je project, dat je er zelf tijd en moeite in steekt om je project tot stand te brengen en dat er geld komt voor het uitvoeren ervan. Zij matchen dan hun geld met jouw project: matchfunding.
            Matchfunding kan op verschillende manieren: de financiers besluiten een bedrag toe te voegen als je doelbedrag gehaald is, ze zeggen een bedrag toe als je halverwege bent om jou en je potentiële supporters een boost te geven, of ze vinden je project zo interessant of goed passen binnen hun criteria dat ze al aan het begin een bedrag toezeggen dat je krijgt als je crowdfundingcampagne slaagt.
            Elk fonds of overheid heeft natuurlijk zijn eigen criteria. Een regionale overheid bijvoorbeeld, kijkt alleen naar interessante projecten uit de eigen regio.

            Voordekunst heeft een groot aantal matchfunding-partners en op deze pagina kan je zien wie dat zijn en welke projecten zij ondersteund hebben. Ook Voorjebuurt heeft een aantal matchfundingpartners , zoals gemeenten en fondsen.

            crowdfunding en lenen

              Kun je crowdfunden ook combineren met lenen? Net als bij matchfunding laat je met crowdfunding zien dat je geld kunt werven en dat er mensen in je project geïnteresseerd zijn. Dat kan het voor een bank interessant maken om je geld te lenen, omdat ze inschatten dat de kans groter is dat je de lening terug kunt betalen: er is namelijk geïnteresseerd publiek.
              Lenen en crowdfunden kun je op verschillende manieren combineren. Er zijn culturele instellingen die lenen en crowdfunden tegelijk doen, bijvoorbeeld omdat een bank niet het hele benodigde bedrag wil uitlenen. De combinatie lenen én crowdfunden maakt dan het bedrag rond.
              Daarnaast kun je ook eerst crowdfunden en vervolgens met een geslaagde crowdfundingactie meer kans maken op een lening (zie dit voorbeeld). Of juist andersom: eerst lenen om je product of dienst te ontwikkelen en dan crowdfunden, om dit verder te verspreiden en je markt te vergroten. Laat je in alle gevallen wel door een deskundige adviseren over deze combinatie van financieringsvormen. Hier hebben ze er in ieder geval verstand van.

              stappenplan crowdfunding

                We hebben een stappenplan voor je om je crowdfundingproject op te zetten. Bij elke stap een korte tekst en wat tips en links.

                Meer lezen

                Amanda Palmer: crowdfunding gaat er vanuit dat je om hulp en geld durft te vragen. Dat vindt niet iedereen even gemakkelijk. Haar boek The Art of Asking gaat over haar manier om de kunst van het vragen meester te worden. Ook op TedX vertelt zij hierover.

                Cookiegebruik

                Ik accepteer Nee, liever niet