Dossier Cultuurleningen

Wil je een instrument kopen? Je werkruimte verbouwen? Of kosten voorfinancieren? Een cultuurlening stelt jou in staat om nú uitgaven te doen voor ideeën of projecten, die vrijwel of geheel zeker inkomsten of anderszins geld gaan opleveren. Geld dat je gebruikt om de lening weer terug te betalen. Een cultuurlening is ‘tijdelijk’ geld, met betaalvoorwaarden die rekening houden met de behoeften binnen jouw kunstenaarspraktijk, creatieve onderneming of culturele organisatie. Een groot voordeel bij lenen is dat je je artistieke vrijheid behoudt en helemaal zelf de regie blijft voeren.

Inhoudsopgave

Wat is een cultuurlening?

Elke lening moet je terugbetalen en ‘geld lenen kost geld’ in de vorm van rente. Deze rentebetalingen kunnen bij de gebruikelijke geldverstrekkers als banken soms flink oplopen en maakt ze daardoor minder geschikt voor de kunst en cultuur. Ook zijn er vaak allerlei criteria waaraan je als culturele ondernemer of organisatie niet of nauwelijks kan voldoen. Daarom is de cultuurlening bedacht.

De voorwaarden hiervan maken deze aantrekkelijk en toegankelijk voor de culturele sector. Denk bijvoorbeeld aan lage rente of zelfs rentevrije leningen, gesprekken met adviseurs die thuis zijn in de sector en de context van jouw financieringsbehoefte goed kunnen beoordelen, training en coaching op maat, enzovoorts.

Omdat een cultuurlening ‘tijdelijk’ geld is, komt deze overigens in de basis nooit in de plaats van andere geldbronnen zoals een subsidie, geefgeld van particulieren, publieksinkomsten of sponsoring. Een cultuurlening is wél een aanvulling hierop. Of beter nog: een aanjager van inkomsten.

Voor wie is de cultuurlening?

De artistieke selectie en gedetailleerde verantwoording vooraf en achteraf is anders dan bij een subsidie minder belangrijk bij een cultuurlening. Als je het geleende geld maar verantwoord inzet. Hierdoor is deze geldbron geschikt voor heel veel soorten leningnemers en doelen. Dit maakt dat het een interessant onderdeel van je financieringsmix kan zijn.

Acteur, muzikant of beeldend kunstenaar? In welke culturele discipline je ook werkzaam bent, bij een cultuurlening maakt dat niet uit. Als je maar overtuigd bent van je terugverdienvermogen, aannemelijk kunt maken dat je de lening weer terugbetaalt aan de geldverstrekker en kunt aantonen dat je professioneel actief bent.

Waar kun je een cultuurlening voor gebruiken?

Een cultuurlening gebruik je voor uitgaven, projecten of investeringen die bijdragen aan je beroepspraktijk, professionaliteit en cultureel ondernemerschap. Goede bestedingsdoelen zijn bijvoorbeeld:

Voorfinanciering van toekomstige inkomsten

Bijvoorbeeld: voorfinanciering van toegezegde fondsbijdragen, uitkoopsommen, sponsorbijdragen, subsidies, voorintekeningen, abonnementen.

Aanschaf van technische apparatuur, instrumenten of productiemiddelen

Bijvoorbeeld: lichtapparatuur, film- of fotocamera, geluidsinstallaties, specialistische computers, muziekinstrumenten, machines, transportfaciliteiten.

Uitgaven voor het vergroten van publieksbereik

Bijvoorbeeld: marketing en communicatie, website, campagne, drukwerk.

Uitgaven om beter zichtbaar te worden voor opdrachtgevers, intermediairs of podia

Bijvoorbeeld: deelname aan beurzen, exposities, presentaties, publicaties, ontvangsten.

Uitgaven voor opschaling en professionalisering

Bijvoorbeeld: opschalen bedrijfsvoering, investering in publieksmanagement.

Uitgaven voor werkruimtes, speellocaties of ateliers

Bijvoorbeeld: lesruimtes, isolatie, dansvloer en spiegels, voorzieningen voor groepen.

Uitgaven om jouw idee, project of product aantrekkelijker of beter toegankelijk te maken voor je publiek

Bijvoorbeeld: ontvangstvoorzieningen, horecavoorzieningen, decors.

En alle andere uitgaven die je verder kunnen brengen in je cultureel ondernemerschap

Voordelen van een cultuurlening

  • Een cultuurlening levert het geld om direct te investeren in een project, activiteit of culturele onderneming en om plannen in de praktijk waar te maken.
  • Een cultuurlening geeft focus op het ondernemerschap en op het nadenken over het eigen verdienmodel en het verzilveren van je culturele waarde bij publiek en andere stakeholders.
  • Het maakt uitgaven vóóraf mogelijk, zoals in een goed instrument, technische apparatuur, atelier- of werkruimte die je in staat stellen om je werk (beter) te doen, zodat je je publiek, klanten of opdrachtgevers betere kwaliteit kunt bieden, als basis voor inkomsten en (betaalde) opdrachten.
  • Het zorgt voor financiële ruimte om te kunnen laten zien wat je kan, en ruimte voor groei: in mogelijkheden en positie, in opdrachten, in zelfvertrouwen.
  • Een cultuurlening helpt andere (publieks)inkomsten op gang brengen, naar voren halen of vergroten en kan waardering en vertrouwen wekken bij andere financiers die overwegen bij te dragen.
  • Het zorgt voor artistieke vrijheid, flexibiliteit en onafhankelijkheid. Tegenover de plicht om de lening terug te betalen staan veel minder regels over de specifieke besteding dan bij subsidies, en niet alles hoeft verantwoord te worden.
  • Elke terugbetaalde cultuurlening zorgt ervoor dat een andere kunstenaar of creatieve maker ook weer kan lenen. Zo maakt elke leningnemer die terugbetaalt de volgende cultuurlening mogelijk voor een collega. Het is ronddraaiend geld voor de culturele sector.

Welke cultuurleningen zijn er?

Verschillende organisaties bieden cultuurleningen aan met diverse doelstellingen en kenmerken. Bekende aanbieders van cultuurleningen voor kunst, cultuur en creatieven zijn:

Fonds Kwadraat

Fonds Kwadraat biedt talentvolle kunstenaars en ontwerpers de mogelijkheid een rentevrije lening tot € 8.000 euro af te sluiten voor het ontwikkelen, maken en presenteren van werk.

Fonds Cultuur+Financiering

Fonds Cultuur+Financiering is een landelijk initiatief van Cultuur+Ondernemen en verstrekt cultuurleningen op maat tegen lage rentes voor investeringen van kunstenaars, culturele organisaties en creatieven in de culturele beroepspraktijk en bedrijfsvoering.

Brabant C

Brabant C is een investeringsfonds waar initiatiefnemers van grotere culturele projecten in Noord-Brabant een aanvraag in kunnen dienen voor financiering.

Blockbusterfonds

Blockbusterfonds verstrekt leningen of garantiebijdragen voor bijzondere culturele initiatieven met ‘blockbusterpotentie’, die gericht zijn op een groot en breed publiek.

Ook geven gemeenten en provincies incidenteel leningen op maat uit voor culturele investeringen met specifieke, vaak soepele voorwaarden.

Zoek jij een passende financieringsoplossing voor het nieuwe culturele seizoen? Dan is de Cultuur Opstart Lening mogelijk een interessante optie.

De kleine letters: waarop moet je letten

    Voorwaarden

    Voordat je een cultuurlening aanvraagt of een ander soort lening moet je natuurlijk eerst kijken of je wel kunt voldoen aan de voorwaarden. Meestal ligt het voor de hand. Zo is een Rotterdamse Cultuurlening niet bestemd voor kunstenaars uit Utrecht en andersom. Een adviseur Cultuur+Ondernemen kan je in een gratis oriëntatiegesprek op weg helpen.

    De inhoudelijke criteria zijn vaak heel ruim. Er vindt meestal geen artistieke toets plaats, zoals bij subsidies. Wel moet je vaak kunnen aantonen dat je professioneel actief bent. Bij een lening weegt vooral de financiële toets zwaar, omdat het geleende bedrag uiteindelijk helemaal moet worden terugbetaald inclusief rente.

    Terugbetalen

    Hoe ga je de cultuurlening terugbetalen? En op welke termijn? Kan de looptijd van de lening daarop worden aangepast? Waar liggen de grootste risico’s? En hoe ga je daarmee om? Als je van tevoren nog niet alles goed kunt overzien, is het raadzaam om hierover eens te praten met een collega, kundig persoon of adviseur in je netwerk.

    Als het goed is, is de zogeheten terugverdiencapaciteit het belangrijkste onderwerp bij de aanvraag van een cultuurlening. Dit is ook in jouw belang. Je wilt een lening natuurlijk wel kunnen dragen. Zeker als het om een omvangrijke cultuurlening gaat.

    Plan B

    Wat als het wel tegenvalt? Iets om goed van tevoren over na te denken. Waar haal je de middelen vandaan als de investering zich niet direct terugverdient? Hoe kun je bijsturen? Wat zijn andere bronnen van inkomsten om de rente en aflossing te betalen? Soms kan het nodig zijn om iemand te vinden die (gedeeltelijk) garant wil staan voor de aflossing van de cultuurlening. Ook dit bespreek je met de partij die de lening aan je verstrekt.

    Rente

    Een ander aandachtspunt is de rente die je moet betalen. Hoe hoog is die? Zijn er nog andere kosten, zoals afsluitkosten? Heb je het er voor over om rente- en afsluitkosten te betalen? En heb je hier überhaupt geld voor? Bij de meeste cultuurleningen is de rente laag als je het vergelijkt met normale rentes bij een bank of soms zelfs nihil.

    Afbetalingsregelingen

    Het laatste punt gaat over afbetalingsregelingen. Wat gebeurt er als je onverhoopt een afbetaling mist? Hoe gaat de organisatie die de lening verstrekt daarmee om? Bij ‘normale’ leningen worden vaak al snel boeterentes of incassokosten in rekening gebracht. Dit kan flink in de papieren lopen.

    Aanbieders van cultuurleningen zoals het Fonds Cultuur+Financiering en Fonds Kwadraat zijn bewust soepeler. Al is het uitgangspunt natuurlijk nog steeds dat de lening moet worden terugbetaald. Die gaan eerst met je in gesprek om te kijken hoe je de betaling alsnog kunt voldoen zonder dat je gelijk in de problemen raakt bij tegenvallende gebeurtenissen. Vraag hier goed naar van tevoren.

    Op de website en in (concept)contracten van de verschillende aanbieders van cultuurleningen kun je de meest actuele en complete voorwaarden en procedures vinden. Als je deze gelezen hebt, is het belangrijk om in gesprek te gaan met de leningverstrekker om bovenstaande punten goed door te nemen. Bij de meesten is dit ook onderdeel van de aanvraagprocedure. Zij denken echt met je mee over wat voor jou het beste is.

    Aan de slag

    Inspiratie & voorbeelden

    Zangeres en multi-instrumentalist Wieke Garcia investeerde in haar droom: een eigen pedaalharp. Met een Talentlening lukte het haar dat instrument te kopen

    Designer Roland Pieter Smit komt steeds dichter bij het verwezenlijken van zijn droom: een eigen lifestylemerk. Hij vertelt over de stappen, lessen in zijn ondernemerschap, en hoe een Talentlening hem helpt verder te komen >

    Theatergroep Vis à Vis vestigde zich na jarenlang rondreizen op een stuk braakliggend land in Almere. Zakelijk leider Klaartje Wierbos vertelt over hoe de eerste Cultuurlening Almere de theatergroep heeft geholpen >

    Bekijk alle ervaringsverhalen

    Cookiegebruik

    Ik accepteer Nee, liever niet